Misschien heb je Qigong weleens voorbij zien komen en dacht je: wat doe je nu eigenlijk tijdens zo’n les? Van een afstand lijken het vooral langzame bewegingen. Maar wie Qigong zelf beoefent, merkt al snel dat er meer gebeurt.
Je beweegt rustig, let op je ademhaling, wordt je bewuster van je houding en brengt je aandacht steeds meer naar wat je in je lichaam voelt. Juist die combinatie maakt Qigong voor mij zo waardevol.
Lees meer over wat Qigong is, waar het vandaan komt, hoe een oefening is opgebouwd en waarom zoveel mensen deze Chinese bewegingsvorm gebruiken om bewuster te bewegen en te vertragen.
Wat betekent Qigong?
Qigong – ook geschreven als Qi Gong of Chi Kung – vindt zijn oorsprong in China. De naam bestaat uit twee begrippen.
Qi wordt binnen de traditionele Chinese leer meestal vertaald als levensenergie. Gong verwijst naar het oefenen, ontwikkelen of verfijnen van een vaardigheid.
Je zou Qigong daarom vrij kunnen vertalen als het oefenen of ontwikkelen van Qi.
Dat klinkt misschien abstract. In de praktijk is Qigong juist heel concreet. Je werkt met je lichaam, ademhaling en aandacht.
De bewegingen worden vaak langzaam en gecontroleerd uitgevoerd. Je hoeft niet zo ver mogelijk te rekken of een beweging perfect uit te voeren. Het gaat veel meer om de kwaliteit waarmee je beweegt en om wat je tijdens die beweging waarneemt.
Waar komt Qigong vandaan?
Qigong kent een lange Chinese geschiedenis. Door de eeuwen heen zijn verschillende vormen ontstaan vanuit tradities rondom beweging, meditatie, gezondheid en krijgskunst.
Daardoor bestaat er niet één vaste serie die simpelweg ‘Qigong’ heet.
Er zijn juist veel verschillende stijlen en oefeningen. Sommige zijn heel rustig en meditatief, terwijl andere vormen meer vragen van balans, houding, kracht of uithoudingsvermogen.
Een bekende vorm is bijvoorbeeld Ba Duan Jin, ook wel de Acht Brokaten genoemd. Deze traditionele Qigong-serie wordt wereldwijd beoefend en komt ook terug binnen mijn lessen.
Wil je meer lezen over Qigong, Chi Kung, de verschillende vormen en mijn manier van lesgeven? Bekijk dan ook mijn uitgebreide pagina over Qigong in Haarlem.
Hoe werkt Qigong in de praktijk?
Hoewel er veel verschillende Qigong-vormen bestaan, zie je een aantal elementen steeds terugkomen:
- beweging en houding;
- ademhaling;
- aandacht en focus;
- afwisseling tussen inspanning en ontspanning.
Juist het samenspel van die onderdelen is belangrijk.
Je kunt een beweging technisch uitvoeren terwijl je ondertussen nadenkt over je boodschappenlijst of je werk. Je lichaam beweegt dan wel, maar je aandacht is ergens anders.
Bij Qigong probeer je beweging en aandacht juist steeds meer bij elkaar te brengen. Je merkt hoe je staat, hoe je ademt, welke spieren aanspannen en waar je misschien meer kracht gebruikt dan nodig is.
Hoe vertrouwder een beweging wordt, hoe meer ruimte er ontstaat om daadwerkelijk te voelen wat er gebeurt.
Waarom zijn veel Qigong-bewegingen zo langzaam?
Langzaam bewegen is geen doel op zichzelf. Het geeft je vooral de mogelijkheid om bewuster waar te nemen.
Wanneer je vertraagt, merk je bijvoorbeeld eerder dat je schouders omhoogkomen, dat je ademhaling verandert of dat je een beweging onnodig gespannen uitvoert.
Door zachter en met meer aandacht te bewegen ontstaat ruimte om spanning los te laten.
Dat vind ik zelf een van de waardevolle lessen van Qigong: je ontdekt dat je niet altijd harder hoeft te werken om iets beter te doen.
Wat kan Qigong je brengen?
Mensen beginnen om allerlei redenen met Qigong. De één wil lichamelijk soepel blijven, terwijl een ander vooral behoefte heeft aan meer rust of een bewuster moment in de dag.
Regelmatig Qigong beoefenen kan onder andere bijdragen aan:
- meer ontspanning in lichaam en hoofd;
- bewuster ademhalen;
- soepeler bewegen;
- meer lichaamsbewustzijn;
- balans en stabiliteit;
- meer focus en aandacht;
- bewuster omgaan met lichamelijke spanning;
- meer balans tussen inspanning en ontspanning.
Wetenschappelijk onderzoek naar Qigong kijkt daarnaast naar verschillende lichamelijke en mentale gezondheidseffecten. Op sommige gebieden zijn de resultaten veelbelovend, maar de kwaliteit en omvang van onderzoeken verschillen. Daarom zie ik Qigong vooral als een vorm van bewust bewegen en niet als vervanging voor medische of psychologische behandeling.
Ben je vooral benieuwd naar de relatie tussen Qigong, ontspanning en een druk hoofd? Lees dan ook Qigong bij stress: de kunst van het vertragen.
Is Qigong hetzelfde als Chi Kung?
Ja. Met Qigong en Chi Kung wordt in principe dezelfde beoefening bedoeld.
Het verschil zit in de manier waarop Chinese woorden door de jaren heen in het Latijnse alfabet zijn geschreven. Tegenwoordig wordt de spelling Qigong het meest gebruikt, maar ook Chi Kung kom je nog regelmatig tegen.
Wie zoekt naar Chi Kung lessen, zoekt dus meestal naar dezelfde bewegingsvorm als iemand die Qigong lessen zoekt.
Wat is het verschil tussen Qigong en Tai Chi?
Qigong en Tai Chi lijken op elkaar en delen verschillende principes, maar zijn niet hetzelfde.
Qigong bestaat vooral uit oefeningen en kortere vormen waarin beweging, ademhaling, houding, ontspanning en bewustzijn samenkomen. Een oefening kan vaak zelfstandig of als onderdeel van een serie worden beoefend.
Tai Chi heeft zijn oorsprong als Chinese krijgskunst en werkt doorgaans met langere, doorlopende bewegingsvormen. Daarbij worden meerdere bewegingen als één complete reeks uitgevoerd.
In Tai Chi komen wel veel principes terug die je ook binnen Qigong tegenkomt, zoals ontspannen bewegen, balans, aandacht en gecontroleerde ademhaling.
Welke vormen gebruik ik tijdens mijn Qigong lessen?
In mijn lessen werk ik eclectisch. Dat betekent dat ik elementen uit verschillende Qigong-stromingen en vormen combineer.
Daarbij maak ik onder andere onderscheid tussen zachtere, vloeiende Yin-vormen en iets actievere Yang-vormen.
De Yin-oefeningen zijn vaak rustiger en zachter van karakter. Yang-vormen kunnen juist meer vragen van spieren, houding en uithoudingsvermogen. Ook die oefeningen voeren we gecontroleerd en met aandacht uit.
Een vorm die regelmatig terugkomt is Ba Duan Jin Qigong.
De lessen blijven vooral praktisch. Ik geef achtergrond of theorie wanneer dat iets toevoegt, maar het belangrijkste is dat je de bewegingen zelf ervaart.
Is Qigong geschikt voor beginners?
Een van de prettige kanten van Qigong is dat je niet lenig of bijzonder sportief hoeft te zijn om te beginnen.
De bewegingen kunnen rustig worden opgebouwd en aangepast aan wat jouw lichaam aankan. Je hoeft ook niet vooraf precies te begrijpen wat Qi betekent of ervaring te hebben met yoga of meditatie.
Toen ik zelf begon, was ik in eerste instantie vooral bezig om de bewegingen te leren. Pas toen die vertrouwder werden, ontstond meer ruimte voor mijn houding, ademhaling en uiteindelijk voor wat ik tijdens het bewegen voelde.
Dat is heel normaal.
In Qigong voor beginners: wat kun je verwachten van je eerste les? vertel ik uitgebreider hoe een Qigong les verloopt en waar je als beginner rekening mee kunt houden.
Qigong en de kunst van het vertragen
Voor mij zit een belangrijk deel van Qigong uiteindelijk niet in één specifieke oefening.
Het zit in het leren vertragen.
Even niet automatisch doorgaan met wat de dag van je vraagt, maar voelen hoe je erbij staat. Je ademhaling volgen. Opmerken waar spanning zit. En vervolgens ontdekken wat er gebeurt wanneer je wat zachter beweegt.
Dat effect neem je soms ongemerkt mee buiten de les.
Zelf is Qigong onderdeel geworden van mijn dagelijkse routine. Meer over mijn eigen ervaring lees je in De kunst van het vertragen: Qigong bij stress.
Wil je Qigong zelf ervaren?
Je kunt veel lezen over Qigong, maar uiteindelijk begrijp je deze bewegingsvorm vooral door haar zelf te ervaren.
Ik geef iedere week Qigong lessen in Haarlem. Tijdens de lessen werk je stap voor stap met beweging, houding, ademhaling en aandacht. Ervaring is niet nodig en een eerste proefles is gratis.
Op de lessenpagina vind je de actuele locaties, tijden, tarieven en praktische informatie.
Bekijk de Qigong lessen in Haarlem →
Wil je liever uitgebreider kennismaken tijdens een langere sessie? Bekijk dan ook mijn Qigong workshops.
Meer over mijn achtergrond als Qigong instructeur, yoga docent, meditatie leraar en mindfulness trainer lees je op Over Puremindful.